Slapen in een township... waarom doe je dat?

Door Wilma Lankhorst & Marieke van Nimwegen (uit ervaring)
Uitgegeven door Dreamcatcher Zuid Afrika

Townships zijn in de ogen van de meeste mensen  "no go areas". Toen ik aan vrienden vertelde  dat ik tijdens de reis door Zuid-Afrika in townships wilde gaan slapen, keken de meesten me verbaasd aan. Reactie als "dat meen je niet serieus toch...?,  "dat durf je niet"of "ben je het leven moe" vielen me ten deel. Er waren gelukkig ook reacties als "je hebt wel lef".

Toen ik deze reis boekte stond één ding vast: ik wilde Zuid-Afrika van een andere kant leren kennen. Ik had in 1992 al een rondreis door dit prachtige land gemaakt. Toen stond de reis bijna volledig in het kader van de natuur. Nu jaren later, wilde ik terug voor de mensen. Ik wilde met name de zwarte Afrikaanse bevolking persoonlijk ontmoeten en iets met hen delen.

Op de Vakantiebeurs sprak ik mensen van Dreamcatcher. Zij werken al bijna 25 jaar in de townships, zij aan zij en in harmonie met de bevolking, hetgeen wederzijds respect en vertrouwen teweeg heeft gebracht. Ze werken met name in de plattelandsgebieden, weg van de overvolle stedelijke gebieden.

Dreamcatcher; zo'n mooie naam daar moet iets goeds achter zitten was mijn eerste reactie. En inderdaad deze belofte werd waar gemaakt. Omdat ik bij terugkomst andermaal op onbegrip stootte als ik vertelde dat ik in townships had geslapen en gewerkt, voelde ik de behoefte mijn ervaringen  te delen met potentiële Dreamcatcher-gasten die naar Zuid-Afrika gaan. Slapen in een community is een levensverrijkende ervaring! DOEN!

DE TOWNSHIP BESTAAT NIET
Als wij aan een township denken zien we krotten op ons netvlies waar arme mensen leven. Mensen die geen werk hebben en wellicht geen doel in hun leven. En waarop baseren wij deze gedachten? Op de strijdlustige en soms gewelddadige beelden die we bij het nieuws op televisie zien of van de  schreeuwende foto's in dagbladen. Dit is slechts één kant van de medaille, er is ook een andere, hartverwarmende, kant. Zo ontmoette ik in Kayamandi vrolijk geklede vrouwen die de sterren van de hemel zongen. Tevens was ik te gast bij een Kamamma die de geheimen van de Zuid-Afrikaanse keuken met me wilde delen.

 Nadat ik in verschillende townships in het Kaapse wijngebied, aan de Tuinroute en in de Kleine Karoo had vertoeft, werd me duidelijk dat dé township niet bestaat. Een community kun je net als iedere stadswijk verdelen in verschillende (welstand en) welzijnsniveaus. Wij refereren met ons beeld met name aan de allerarmste buurten waar de golfplaten krotten staan en waar bijvoorbeeld kinderen doelloos op straat slenteren. Deze wijken zijn er inderdaad, maar daarnaast zijn er nog zo'n drie tot vier niveaus. Na het golfplaten hutje komen de eenvoudige gratis huizen van de regering. Hiervoor komen die mensen in aanmerking die aan kunnen tonen dat ze in de basis behoefte van hun gezin kunnen voldoen.  Met het beperkte inkomen kunnen de ouders of de alleenstaande ouders bijvoorbeeld  eten en kleding kopen voor het gezin. Vaak zijn dit stenen huisjes met één vertrek en een sanitaire voorziening. Water- en licht worden aangelegd maar de bewoners worden gestimuleerd om zelf inkomen te verwerven om deze aansluitingen tot in hun huisjes door te trekken. Wie een baantje heeft weten te bemachtigen kan na jaren zijn onderkomen wellicht uitbreiden met een extra kamer of soms verdieping.

VEILIGHEID EN CONFORT STAAN VOOROP
 Wie een Homestay of een Cook up via Dreamcatcher boekt, kan er gerust op zijn dat aan zijn veiligheid en comfort is gedacht. De Homestays die Dreamcatcher aanbiedt vallen allemaal in de twee hoogste welzijnssegmenten binnen de communities. Dit omdat uw hygiëne, veiligheid en comfort voor de Kamamma's een groot goed is. De Kamamma's willen u in een waardige omgeving ontvangen. Daarvoor spenderen zij graag hun spaargeld om het u als gast naar de zin te maken. Er zijn Kamamma's die bijvoorbeeld een TV kopen omdat zij denken dat wij westerse mensen dat fijn vinden.

Steeds was mijn ervaring weer dat de zwarte  Afrikanen het hart verwarmend vinden als belangstellende bezoekers luisteren naar hun geschiedenis en levensverhalen. Ik heb dit als zeer verrijkend ervaren. Ik had bij het afscheid vaak het gevoel dat de gastfamilie mij veel meer had gegeven dan ik voor de overnachting of de maaltijd had betaald. Een bezoek aan een township is simpelweg niet in geld uit te drukken en is beslist geen gewone excursie. Oh, ja ... De Kamamma's spreken liever over "community" dan over een township, en die respectvolle gewoonte neem ik graag van hen over.

STAAT MIJN HUURAUTO ER DE VOLGENDE DAG NOG?
Een veel gestelde vraag was "Staat mijn huurauto er nog wel de volgende dag?". Het antwoord is simpel "Ja hoor want ook daaraan denkt Dreamcatcher. Het beste kun je van tevoren al je overnachtingen regelen via Dreamcatcher; dan wordt alles voor je geregeld en zijn de mensen voorbereid op je komst. Het is niet aan te bevelen om zonder vooraankondiging zelfstandig een township binnen te gaan. De bewoners van deze wijken zitten niet te wachten op onverwacht bezoek of te wel ‘aapjes kijken'.

Dreamcatcher voorzag me van tevoren met de gegevens van of een politieagent of lokale gids maar vaker de kamamma's zelf, die me vanaf de afgesproken plaats naar het gastgezin hebben gebracht. Een maal bij het gastgezin aangekomen, werd er meestal en plekje achter het hek vrij gemaakt zodat mijn huurauto veilig was tijdens de nacht.

IEDERE KAMAMMA HEEFT HAAR EIGEN DOEL
Als Afrikaanse vrouwen een  Dreamcatcher Kamamma willen worden, volgen ze eerst drie jaar een soort cursusprogramma. Het leeraanbod varieert van hygiëne, gastvrijheid, kennis van basis beginselen van het toerisme, communicatietraining (zowel met de gast als met hun buren en andere bewoners van hun "community", hoe en waar doe ik mijn inkopen, hoe ga ik om met afval (milieuzorg) en soms aangevuld met kooklessen als de Kamamma  eventueel ook graag het Cook-up programma wil aanbieden. Kortom, een transformatie van dienstbode naar dienstverlener.

Een verplicht onderdeel van de cursus is dat de Kamamma's zelf ook een project (zeg maar goed doel) adopteren. Dat kan variëren van hulp aan ouderen, koken voor mensen uit de gemeenschap, kinderen die niet naar school kunnen een eigen programma tijdens de dag aanbieden, of mede mensen met Aids of HIV begeleiden. De meeste Kamamma's sluiten zich aan bij bestaande initiatieven, sommige zetten zelf een activiteit op. Zo leren de Kamammas op hún beurt dat zij iets terug moeten doen voor de gemeenschap. Zij worden door Dreamcatcher verder geholpen op hun levensweg.

Er zit nog een aantrekkelijke kant aan, want  de projecten waarvoor de Kamamma's zich inzetten hebben op hun beurt ook weer behoefte aan vrijwilligers. En zo kon het gebeuren dat ik Cheryl in Oudtshoorn tijdelijk kon bijstaan in haar hulp aan straatkinderen in de armste wijken van Oudtshoorn, naast de gewone attracties zoals de cheetahs en de struisvogels. Cheryl kreeg zo een leuke bezetting in haar Homestay en ik leerde meer van het leven. Het was heerlijk om 's avonds met Cheryl en haar familie in de tuin te zitten en de ervaringen te delen. Ook dat was belangrijk want het vrijwilligerswerk met de straatkinderen was best heftig.

COOK UP WITH KAMAMMA.....WAT IS DAT?
 Tijdens mijn rondreis in de Kaap provincie in Zuid-Afrika heb ik in townships deelgenomen aan kookprojecten van Dreamcatcher. Tijdens deze zogenaamde "Cook up with Kamamma's"  delen de zwarte vrouwen als het ware hun keukengeheimen met hun gasten. Het zijn geen kooklessen zoals wij die in ons land kennen, maar het zijn wel hele leuke sociale bijeenkomsten.

GEEN KOELKAST
Als ik in de community van Kayamandi (Stellenbosch) bij mijn gastvrouw mama Esma aankom, prikkelen heerlijke keukengeuren mijn neus. Bij een kopje rooibos thee vertelt mama Esma dat zij al de hele dag bezig is met de maaltijd. Van oudsher koken de mama's alleen met verse producten, simpelweg omdat ze tot voor kort nog geen koelkast hadden om hun producten gekoeld te bewaren. Iedere dag gaat de huisvrouw maar de markt of de winkel om verse groenten en andere ingrediënten te kopen. Daarna spendeert ze thuis menig uur bij het bereiden van de maaltijd.

DE KAAPSE KEUKEN
De Afrikaanse kaapprovincie is rijk aan groenten en fruit. De aanwezigheid van de oceanen voorziet grote delen van het gebied dagelijks van verse vis. Daarnaast zie je in winkels een gevarieerd vleesaanbod: van rund tot kudu, van struisvogel tot kip. Vlees is relatief  duur en zul je daardoor minder snel op tafel zien bij de bewoners van de communities. Tijdens een Cook up legt de Kamamma uit hoe zij de gerechten traditioneel klaar maakt. Als je alles mee wilt maken moet je een hele middag uittrekken om de kneepjes van het kookvak mee te krijgen. Ervaring leert dat de meeste gasten het leuk vinden om bij lokale mensen thuis te eten en te leren over de culinaire tradities van een land of streek.

Om de gast toch wat uitdaging te bieden, kun je bij veel Kamamma's de laatste fase van het koken actiever meemaken. Dat wil zeggen dat je soms de deksels van de pan mag nemen, soms roer je in het gerecht. Sommige Kamamma's laten je een kleine hoeveel van het gerecht zelf maken zodat je een beter idee krijgt van de samenstelling.

Het hoogtepunt is èn blijft het samen eten met de familie van de gastvrouw. Vaak zijn het samengestelde families omdat in relatief veel families gezinsleden zijn overleden aan  bijvoorbeeld Aids. De zorg voor elkaar is hartverwarmend. De verhalen maken diepe indruk. Eerlijkheid gebied te zeggen dat wanneer je met bijvoorbeeld twee maximaal vier gasten bij een Cook up bent alles veel intensiever is dan wanneer je met een grotere groep te gast bent. Omdat de keukens vaak relatief klein zijn, kan maar een beperkt deel van de groep actief mee doen met de laatste fase van het koken. Ervaring leert dat de andere groepsleden het zich gemakkelijk maken in de woonkamer of in de tuin van de gastfamilie. In het laatste geval heeft de mama soms deeg klaar liggen waarmee de gasten zelf een roosterbroodje kunnen maken.

ENKELE CULINAIRE BEGRIPPEN
Bredie = stoofpot
Braai = het Zuidafrikaans voor barbecue
Pawpaw = papaya
Sosaties = kebab
Creamstyle sweetcorn = gestampte zoete maïskorrels met crème fraiche
Peppadew = pikante

Meer weten?
0570 - 605 735
info@fairmundotravel.nl


 
 Vraag een vrijblijvende offerte aan


REIZEN NAAR
Botswana
Namibië
Zimbabwe
Zuid Afrika


 


Volg Fair Mundo Travel op TwitterVolg ons op Twitter


 
 Like ons op Facebook

©2006-2018 Fair Mundo Travel | Tesschenmacherstraat 43 | 7415CS Deventer | +31(0)570 - 605 735
copyright | disclaimer | privacy | sitemap | contact | print | cookies
Fair Mundo Travel maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie

SGR